دوران جوانی، منزلت کم نظیری در منظومه معارف اسلامی دارد؛ چنان که قرآن کریم شخصیت های برجسته خود را غالباً جوان معرفی می کند و سیره نبوی و علوی نیز جوانان را در خط مقدم تحولات دینی و اجتماعی جای داده است. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که متون دینی چه تصویری از «جوان» ارائه می دهند و کدام ویژگی ها و کارکردهایی را برای او بر می شمارند؟ این مقاله با روش توصیفی–تحلیلی و با اتکا به آیات قرآن و روایات معصومین (ع)، نخست چارچوب مفهومی «فتیّه» و «شباب» را تبیین و سپس الگوهای قرآنی جوان (حضرت یوسف، حضرت ابراهیم، اصحاب کهف و دیگران) و کانون های محوری روایات را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد در نگاه دینی، جوانی سرمایه ای پایان ناپذیر و پرسؤال خیز است که سه ظرفیت عمده دارد: دلِ نرم و پذیرای حق، توان جسمی و معنوی برای عبادت و جهاد، و ورود به صحنه اجتماعی. در مقابل، روایات با بیان صریح آفت های دوران جوانی (شور و غفلت، سبک سری، هوی طلبی)، راهکارهایی چون خردورزی، علم آموزی، کار، ازدواج و احسان به والدین را پیش روی جوان می نهد. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای برنامه ریزی فرهنگی، تربیتی و اجتماعی بر پایه معارف ثقلین فراهم آورد.

جوان فتیّه قرآن روایات تربیت اصحاب کهف سیره نبوی