موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه Journal of Islamic Studies And Research (Joisas) مجله پژوهش و مطالعات علوم اسلامی 2676-5780 7 77 2025 12 17 نقد نظریه سُها درباره سیطره مردان بر زنان بر اساس آیه 34 سوره نساء از دیدگاه مفسرین فریقین 13 25 FA مریم مسعودی دانشپژوه حوزۀ علمیه مریم مسعودی دانشپژوه حوزۀ علمیه 2025 07 30 در طول تاریخ، مفاهیم جنسیتی و نقش‌های اجتماعی زنان و مردان در خانواده و جامعه، موضوع بحث و بررسی گسترده‌ای بوده است و نقش و حقوق زنان در خانواده و جامعه همواره مورد توجه و پژوهش‌های مختلف قرار گرفته است. یکی از مباحث مهم و پُر چالش در این زمینه، تفسیر آیات قرآنی مرتبط با روابط زن و مرد است. این مقاله به نقد نظریه "سها" در مورد آیه 34 سوره نساء پرداخته است که برتری مردان بر زنان را مورد تاکید قرار می‌دهد. در این نظریه، دلایلی برای سلطه مردان بر زنان ذکر شده است: برتری ذاتی و مسئولیت مالی آنان و پرداخت نفقه نوعی خفت و تحقیر برای زنان است. با استناد به مبانی علمی و انسانی، استدلال می شود که برتری و سلطه مردان بر زنان به‌ هیچ ‌عنوان سخن قرآن نیست و تفاوت‌های جنسیتی دلیلی برای ستم به زنان محسوب نمی‌شود. با بررسی لغات "قوام" و "قوم" و با تکیه بر نظرات لغت‌شناسان، تبیین می شود که این واژه‌ها به معنای سلطه و اختیار نیستند؛ بلکه مسئولیت و مراقبت از زنان را تداعی می‌کنند. با استناد به احادیث و آموزه‌های اسلامی، قوامیت مردان را به ‌عنوان یک مسئولیت و نه امتیاز ویژه معرفی شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تفسیر سلطه‌گرایانه از آیه 34 سوره نساء در تعارض با اصول عدالت و برابری در اسلام است. و این مقاله به ‌دنبال ارائه الگویی برای روابط خانوادگی عادلانه و حمایت از استقلال زنان در جامعه اسلامی است. https://joisas.ir/downloadfilepdf/4326622