موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پژوهش و مطالعات علوم اسلامی 2676-5780 7 75 2025 09 17 هرمنوتیک و تأویل قرآن، پیش فرض ها و حمل آیات بر معنای مجازی و رمزی آنها 51 65 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA علی حسین استادیار دانشگاه آزاد اسلامی تویسرکان حسین دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی همدان زهرا دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی همدان 2025 04 24 هرمنوتیک به معنای نوعی تفسیر و برداشت تأویلی از متن، واقعه، دین و آموزه‌های دین می‌باشد. یکی از مبانی هرمنوتیک ، مساله یافته ها، پیش فرض ها و گرایش های فکری هر مفسر و نقش آن در تفسیر است. بر اساس این مبنا، پیش فرض ها همیشه همراه مفسر هست و به کار بردن آن خارج از اختیار و تسلط مفسر است. در رد این نظریه و در مقام اثبات، محقق اثبات کرده که تفسیر قرآن کریم دارای شرایط خاص به خود می باشد و ممکن است دخالت دادن خصائص فکری و پیش فرض های مفسر، منجر به تفسیر به رای شده، در نتیجه، تفسیر قرآن بر اساس پیش فرض، نوعی تحمیل آراء بر قرآن محسوب می گردد. از آنجایی که روش های متفاوتی در تاویل قرآن به استخدام گرفته شده است. لذ دو سبک، به عنوان محور سبکهای مختلف تاویل قرارگرفته است: یکی: سبک رمزی و دیگر: سبک مجازی طرفداران سبک رمزی می گویند: قرآن به زبان رمز و اشاره سخن گفته است و ظواهر آیات قرآن، رموزی بیش نیستند. گروه هایی چون باطنیه، غلات، صوفیه، عرفا و فلاسفه در تاویلاتشان این سبک دنبال کرده اند. با این تفاوت که فلاسفه و عرفا و صوفیه الفاظ قرآن را رمز برای معانی کلی چون نفس در عقل افلاک دانسته اند و غلات آنها را رمز برای اشخاص مورد نظرشان گرفته اند و باطنیه هم رمز برای معانی کل و هم برای اشخاص داشته اند. قائلان به سبک مجازی نیز می گویند: اگر لفظی در معنای حقیقی ظهور داشته باشد حمل آن بر معنای مجازی، تاویل محسوب می شود. این روش را مفسران بزرگی از قرون اولیه تفسیر هم به کار برده اند که می توان به عبداله بن عباس و مجاهد، مقاتل بن سلیمان حسن بصری، ابو عبیده و فراء نحوی را نام برد. /downloadfilepdf/28751