موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پژوهش و مطالعات علوم اسلامی 2676-5780 7 75 2025 09 28 بررسی حجیت ظواهر قرآن از منظر علمای اصولی و اخباری 32 50 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA هرمز عضو هیات علمی گروه حقوق واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران سیده فاطمه دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران گلتاب گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران 2025 05 28 اعتبار و حجیت احکام شرعی از طریق ظواهر کتاب و سنت در نزد دانشمندان اصول وفقه امری پذیرفته‌شده و مسلم تلقی می‌شود، اما با پیدایش اخباریین در قرن 11 هجری، حجت بودن ظواهر از جهات متعددی مورد تردید قرار گرفت. اخباریین حجت قرار دادن ظواهر قرآن را انکار نمودند. آنان در توجیه نظر خود تحریف قرآن را به صراحت پذیرفتند و درصدد اثبات آن برآمدند. تسلط نسبی تفکر آنان بر حوزه‌های شیعی بیش از یک قرن ادامه نیافت، اما برخی از نتایج نظرات آنان استمرار پیدا کرد. دانشمندان اصولی از همان آغاز به مقابله و نقد آراء آنان پرداختند، به گونه‌ای که هم‌اکنون نیز تمام دانشمندان فقه و اصول در حوزه‌های علمیه بر اعتبار و حجت بودن ظهور تأکید می‌نمایند. در سال‌های اخیر فهم قرآن و سنت از طریق ظواهر توسط برخی روشنفکران مسلمان مورد تردید قرار گرفته و حتی برای اقامه دلیل بر نظر خود، به برخی از نظرات اخباریین نیز تمسک جسته‌اند و از جهاتی به نظر آنان که در انکار حجیت ظواهر بوده نزدیک شده‌اند. در این مقاله به بررسی حجیت ظواهر قرآن از منظر علمای اصولی و اخباری پرداخته ایم. یافته ها نشان می‌دهد که نظریه اخباریین مبنی بـر حـجت نبودن‌ ظواهر‌ قرآن با تمام تفضیلاتی کـه‌ ایـن‌ دسـته از‌ دانشمندان‌ ابراز‌ داشتند، نادرست بوده و دلایلی کـه‌ بـرای‌ اثبات آن اقامه کرده‌اند فاقد استحکام و استواری است، از این‌رو دانشمندان‌ از‌ معاصرین اخباریین تا بـه امـروز در‌ ابطال نظر اخباریین تلاش‌ جـدی‌ کـرده اند. /downloadfilepdf/24350