موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پژوهش و مطالعات علوم اسلامی 2676-5780 8 83 2026 05 16 تأثیر تحولات تاریخ هنر بر توسعه گفتمان‌های فلسفی نوین در جهان اسلام 29 38 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA الهام گروه پژوهش هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران 2025 12 10 این مقاله به بررسی و تحلیل نظام‌مندِ چگونگی تأثیرپذیری گفتمان‌های فلسفی نوین در جهان اسلام از تحولات تاریخ هنر و زیبایی‌شناسیِ تمدنی می‌پردازد. هدف از این پژوهشِ مروری، تبیین تعامل میان بازخوانی سنت‌های هنری و شکل‌گیری مفاهیم فلسفی در سده اخیر است. با استفاده از روش مرور نظام‌مند کیفی بر روی آثار منتشر شده بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶، این مطالعه تلاش می‌کند تا نقش هنر به مثابه یک «زبان میانجی» در پیوند میان حکمت سنتی و فلسفه معاصر را واکاوی کند. یافته‌ها حاکی از آن است که رویکردهای نوینِ هنرپژوهی در جهان اسلام، زمینه‌ساز گذار از «فلسفه کلاسیکِ انتزاعی» به «فلسفه کاربردی-تمدنی» شده‌اند. این مقاله با نقد دیدگاه‌های موجود، نشان می‌دهد که چگونه زیبایی‌شناسیِ هندسی، عرفانی و مدرن، مفاهیمی همچون «مدرنیته بومی» و «اخلاق زیباشناختی» را در کانون مباحثات فلسفی قرار داده‌اند. در نهایت، چالش‌های اصلیِ بر سر راه این هم‌افزایی، از جمله فقدان پیوند میان آکادمی‌های هنر و دانشکده‌های فلسفه، شناسایی و پیشنهادهایی برای توسعه مطالعات میان‌رشته‌ای ارائه شده است. /downloadfilepdf/23810